اخبار و رویدادها

گزارش نشست اتحادیه‌ی اروپا، قفقاز و جمهوری اسلامی ایران در دوران پسابرجام

گزارش نشست اتحادیه‌ی اروپا، قفقاز و جمهوری اسلامی ایران در دوران پسابرجام


 

گزارش نشست اتحادیه‌ی اروپا، قفقاز و جمهوری اسلامی ایران در دوران پسابرجام

هفتادو پنجمین نشست تخصصی «مرکز مطالعات اوراسیای مرکزی» با عنوان «اتحادیه‌ی اروپا، قفقاز و جمهوری اسلامی ایران در دوران پسابرجام» در 23 آبان 1396 با حضور آقای مهدی حسینی، رییس بنیاد مطالعات قفقاز، آقای دکتر حامد کاظم‌زاده، پژوهشگر ارشد دانشگاه ورشو و مسئول مرکز مطالعات قفقاز و اروپای شرقی این دانشگاه، و خانم دکتر رکسانا نیکنامی، استادیار گروه مطالعات منطقه‌ای دانشگاه تهران برگزار شد. آقای حسینی در ابتدای این نشست با تسلیت جان باختن شماری از هم‌وطنان در زلزله‌ی غرب کشور از مهمانان خواستند نقطه‌نظرات خود را مطرح کنند.

دکتر کاظم‌زاده محور صحبت‌های خود را «طرح‌های اتحادیه‌ی اروپا در منطقه‌ی قفقاز جنوبی» عنوان کرده و ظرفیت‌هایی که برای ایران در این گستره وجود دارد را توضیح دادند. ایشان گفتند: «دو طرح مهم در منطقه اجرا می‌شود که در سال 2013 از سوی اتحادیه اروپا تصویب شدند و پس از نهایی شدن، تا سال 2020 مورد استفاده قرار خواهد گرفت. پس از مطرح شدن «برنامه‌ی جامع اقدام مشترک-برجام»، ایران نیز به این طرح اضافه شد. همچنین از نظر اتحادیه‌ی اروپا، سیاست‌های ایران در قفقاز جنوبی سازنده و مثبت تصور می‌شود». ایشان افزودند: «دیپلمات‌های ایرانی، مراکز مطالعاتی و اساتید ایرانی در نشست‌های اتحادیه‌ی اروپا مشارکت بسیار ضعیفی داشته و لازم است علاوه بر شفافیت در اعلام سیاست‌های نظام از سوی مسئولین، نقش پررنگ‌تری نیز در نشست‌های اتحادیه‌ی اروپا داشته باشیم. بستر چنین مشارکتی وجود دارد. برپایی دفتر اتحادیه‌ی اروپا در ایران می‌تواند گامی مثبت در مسیر گسترش همکاری‌ها، مشارکت‌ها و پیگیری منافع ملی کشور باشد».

در ادامه‌ی نشست، دکتر نیکنامی، نقطه‌نظر‌های خود را در مورد «سیاست همسایگی اروپا» و برنامه‌های زیرمجموعه‌ی آن بیان کردند. ایشان با بیان تاریخچه‌ی این برنامه گفتند: «حوزه‌ی شرقی سیاست همسایگی با نام مشارکت شرقی و حوزه‌ی جنوبی این سیاست، با نام اتحادیه برای مدیترانه شناخته می‌شود. در نگاه اروپا به برنامه‌ی مشارکت شرقی مسایل اقتصادی اهمیت بیشتری دارد در حالی که در برنامه‌ی اتحادیه برای مدیترانه ابعاد امنیتی اولویت بیشتری دارد». ایشان در ادامه به تفاوت‌های این دو برنامه، عملکرد اعضا در جذب سرمایه، اهداف دو برنامه، نقش کشورهای خارجی و چالش‌های موجود در این دو برنامه پرداختند و گفتند «آرمان‌گرایی و کلی‌گرایی که در نگاه اروپایی‌ها وجود دارد از عوامل موفق نشدن این برنامه‌ها است. علاوه بر آن، تفاوت‌های فرهنگی، مذهبی و نژادی کشورها، همگرا کردن آن‌ها را دور از دسترس قرار داده و مایه‌ی پیاده نشدن طرح‌های خلاقانه‌ی اتحادیه‌ی اروپا شده است». ایشان در پایان پیشنهادهای خود را در این زمینه مطرح کردند که افزایش دیپلماسی علمی و تاکید بر همکاری‌های غیر دولتی نمونه‌ای از این پیشنهادها است.