اخبار و رویدادها

گزارش برگزاری نشست تخصصی به مناسبت افتتاحیه برنامه پژوهشی آسیا - پسیفیک

گزارش برگزاری نشست تخصصی به مناسبت افتتاحیه برنامه پژوهشی آسیا - پسیفیک


 

برگزاری اولین نشست برنامه پژوهشی آسیا-پاسیفیک در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

اولین نشست برنامه پژوهشی آسیا-پاسیفیک به مناسبت آغاز به کار این برنامه، روز دوشنبه 9 دی ماه 1398 در مرکز مطالعات عالی بین­المللی، در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران با همت و همکاری مرکز مطالعات عالی بین­المللی دانشگاه تهران، گروه مطالعات منطقه­ای دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و انجمن ایرانی مطالعات منطقه­ای برگزار شد جمع قابل توجهی از استادان فعال در مطالعات مسائل شرق آسیا ، دانشجویان و پژوهشگران عزیز شرکت داشتند. در این نشست ابتدا دکتر سیدعلی سادات اخوی، رئیس مرکز مطالعات عالی بین­المللی، با اشاره به تجربه های موفق پیشین، به تصمیم این مرکز برای حمایت از راه اندازی برنامه پژوهشی آسیا-پاسیفیک اشاره کردند. سپس ایشان به محتوای نشست و اهداف برنامه پرداخته و راه­اندازی این اقدام علمی و پژوهشی را تبریک گفتند.

در ادامه برنامه سرکارخانم دکتر بهاره سازمند، دانشیار گروه مطالعات منطقه ای دانشگاه تهران و مدیر این برنامه، اظهار داشتند هدف  از  تأسیس و فعالیت این برنامه  ایجاد مرکزی ملی در حوزه مطالعات آسیا –پاسیفیک و استفاده از تمام ظرفیت های دانشگاهی و مراکز پژوهشی کشور است. در این راه از تجارب برنامه اوراسیای مرکزی که در سال 1384، توسط خانم دکتر کولایی راه اندازی شد و اکنون تبدیل به مرکزی فعال و برجسته پژوهشی شده است حتماً استفاده خواهد شد.. دکتر سازمند بیان داشتند که ما در کنار  فعالیتهای علمی و پژوهشی اعم از برگزاری جلسات سخنرانی، میزگزدهای تخصصی و همایشهای موضوعی و سالانه، سه کار مهم دیگر را هم به لطف و مساعدت مسئولان و استادان محترم انجام خواهیم داد: موضوع اول، ایجاد هسته های پژوهشی است. موضوع دوم، تأسیس قطب علمی است که با توجه به ظرفیتهای منطقه آسیا-پاسیفیک، می توان این بحث را پیگیری کرد. موضوع سوم، ارتباط برنامه با گرایش­های آموزشی گروه مطالعات منطقه ای است. گروه مطالعات منطقه ای دانشگاه تهران هم اکنون دانشجویانی در مقطع کارشناسی ارشد گرایش جنوب شرق آسیا مشغول به تحصیل هستند و برای آینده  هم  تلاش خواهیم کرد که گرایش­های شرق آسیا و جنوب آسیا هم به گرایش­های موجود اضافه شود . به اعتقاد ایشان، نامگذاری این برنامه پژوهشی به برنامه پژوهشی آسیا پاسیفیک به این منظور است که صرفاً محدود به یک منطقه خاص نباشد و یک ابرمنطقه را دربر بگیرد. ایشان، همچنین، آقای دکتر محمد جواد قهرمانی، از فارغ التحصیلان این رشته در دانشگاه تهران را به عنوان دبیر برنامه معرفی کردند.

سپس دکتر حسین نوروزی، استادیار گروه روابط بین­الملل و متخصص مسائل شرق آسیا نیز با تبریک این گام پربرکت علمی و تشکر ویژه از متخصصان برجسته کشور و حاضر در جلسه، در سخنرانی خود بر اهمیت و وضعیت اتاق های فکر یا مجامع فکری و پژوهشی در جهان و وضعیت ایران تمرکز داشتند. ایشان اظهار داشتند که در حال حاضر بیش از ده هزار اتاق فکر فعال در جهان وجود دارد که بسیاری از این مجامع فکری به صورت تخصصی در مطالعات  منطقه ای فعال هستند. انواع مختلفی از این مجامع فکری و پژوهشی اعم از دولتی، مستقل، شبه دولتی و وابسته به دانشگاهها وجود دارند که در عصر جهانی شدن به عنوان پلی میان جوامع و سیاستگذاران در سطوح فروملی، فراملی و جهانی عمل می­کنند . این مجامع فکری اکنون اغلب مرجع ما در حوزه های مطالعاتی و پژوهشی به شمار میروند که به طور طبیعی کشورهای غربی دست برتر را دارند. اما در دو دهه اخیر و به صورت قابل تأملی یکی از قطبهای علمی و پژوهشی جهان، حوزه آسیا-پاسیفک شده است که  سهم دانشگاههای منطقه بسیار قابل توجه بوده است. ولی در ایران توجه کمتری به آنها و این موضوع  داشته ایم. در حوزه آسیا- پاسیفیک، هند در رتبه اول دارای 509 مجمع فکری و پژوهشی مهم است. بعد از آن نیز چین در رتبه دوم قرار دارد که دارای 507 مجمع فکری و پژوهشی می باشد که البته با احتساب مراکز علمی در تایوان چین رتبه اول را دارد.. طبق رتبه بندی های اخیر از مراکز فکری و پژوهشی در جهان از حدود 176 اتاق فکر برتر جهانی و برجسته ، 37 مورد از آنها در کشورهای حوزه آسیا- پاسیفیک  مستقر و فعال هستند  که  برترین مراکز  هم در کشورهای هند، چین، ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور و سایر کشورها فعالیت می­کنند. با این وصف، این منطقه با سرمایه گذاری راهبردی در بخشهای پژوهشی و فکری سهم قابل توجهی از نظام تولید اطلاعات، ادبیات علمی و تأثیرگذاری بر مناسبات بین المللی را به خود اختصاص داده و همچنان رو به رشد است.

در ادامه برنامه جناب آقای دکتر بهزاد شاهنده، استاد تمام و برجسته کشورمان در مطالعات شرق آسیا که در سطح بین المللی شناخته شده هستند، نیز ابتدا به دامنه و گستره منطقه آسیاپاسیفیک پرداختند. به اعتقاد ایشان، این حوزه دربرگیرنده 44 کشور است. سابقه طرح مفهوم آسیا پاسیفیک به دهه 1980 باز می گردد که دلیل آن نیز ظهور ببرهای آسیای قلمداد می شود. چین، بزرگترین قدرت منطقه به شمار می رود که در حال حاضر شریک تجاری اول بسیاری از کشورهای آسیاپاسیفیک محسوب می شود. در حال حاضر، تمرکز آمریکا بر این منطقه است چراکه تصمیم گیران این کشور می دانند که جدال اصلی اینده در این منطقه خواهد بود. چینی­ها در حوزه های مختلف فعالتر از گذشته شده که به نظر میرسد نهایتا به دنبال بیرون کردن آمریکاییها از منطقه باشند، اگرچه تلاش میکنند با چراغ خاموش حرکت کنند.  در خصوص رزمایش مشترک ایران، روسیه و چین، اگرچه حضور چین بیشتر نمادین تلقی می شود اما این موضوع اهمیت دارد، چراکه بیجینگ با یکی از بزرگترین کشتیهای جنگی خود در این رزمایش شرکت کرده است. در میان دیگر کشورهای منطقه، ژاپنیها نیز اگرچه سیاست فعالی در پیش گرفته اند اما به سبب سابقه تاریخی منفی، کار دشواری در پیش دارند. کره جنوبی نیز اکنون عملاً کار با چین را بر آمریکا ترجیح می دهد.  روند غالب در دنیا این است که سیاستمداران عموما به این اتاقهای فکر رجوع میکنند. ایشان در نهایت با بیان قولی از کنفسیوس به این موضوع اشاره کردند که در پیشبرد برنامه پژوهشی آسیا-پاسیفیک ما به دنبال حرکت هستیم و مشکل زمانی به وجود می آید که متوقف شویم که به امید خدا و با همکاری و حمایت استادان، متخصصان و دانشجویان عزیز پیش خواهیم رفت.

سپس سرکارخانم دکتر کولایی، مدیر گروه مطالعات منطقه­ای و رییس انجمن علمی مطالعات منطقه­ای  نیز ضمن تبریک آغاز این برنامه، بر لزوم فراهم کردن ظرفیتهای موجود جهت توجه به یکی از حوزه های مغفول بین المللی اشاره کردند.  ایشان اظهار امیدواری کردند که برنامه آسیاپاسیفیک به سبب وجود تجربه های برنامه اوراسیای مرکزی سریع تر به یک مرکز تبدیل شود. به اعتقاد ایشان شناخت محیط عملیاتی، کنشگران و پویاییهای آن ها ضرورت دارد. اگر ما جهان، کشورها و مناطق مختلف را به خوبی مورد شناسایی قرار ندهیم نمی­توانیم بازی و همکاری متناسبی با آنها داشته باشیم . دکتر کولایی، همچنین در ادامه به این موضوع پرداختند که رویکرد ما ابتدا باید بین المللی و بعد منطقه ای باشد تا بتوانیم از فرصتهایی که تاریخ، جغرافیا و منابع قدرت در اختیار ما قرار داده به بهترین شکل استفاده کنیم. عدم شناخت باعث می شود که این فرصتها به دیگران واگذار شود. جامعه دانشگاهی در این خصوص وظیفه مهمی را برعهده دارد.

نشست دوم برنامه آسیا-پاسیفیک با سخنرانی استاد ارجمند جناب آقای دکتر بهرام امیر احمدیان، از متخصصان برجسته کشورمان، در خصوص موضوع «ابتکار یک کمربند یک جاده» خواهد بود که در ارتباط با زمان برگزاری آن اطلاع رسانی خواهد شد.