اخبار و رویدادها

گزارشی از دومین وسومین جلسه از دوره ی آموزشی حقوق سلامت عمومی و بهداشت جهانی

گزارشی از دومین وسومین جلسه از دوره ی آموزشی حقوق سلامت عمومی و بهداشت جهانی


 

دومین جلسه از دوره ی آموزشی حقوق سلامت عمومی و بهداشت جهانی

 

دومین جلسه از دوره ی آموزشی حقوق سلامت عمومی و بهداشت جهانی٬ روز شنبه ۱۰ آذر٬ در موسسه مطالعات حقوق عمومی برگزار شد. دکتر کیومرث اشتریان، متخصص سیاست‌گذاری عمومی و استاد دانشگاه تهران درباره ی چیستی سیاست‌گذاری عمومی و سلامت٬ ویژگی های آن و مهم‌ترین نظریه هایی سیاستی بحث کردند. دکتر اشتریان مباحثی را بیان داشتند که در اینجا خلاصه ای از آن را ارائه می دهیم:

     سیاست‌گذاری نوعی قانون است. مقررات دولتی نیز سیاست است. سیاست‌گذاری دامنه‌ای بسیار وسیع دارد. وقتی دولت تصمیم می‌گیرد در بخش صنع، کشاورزی، فرهنگ و یا سلامت کار مشخصی را انجام دهد یا کاملاً آگاهانه کاری انجام ندهد، سیاست‌گذاری کرده است. بنابراین، همه‌ی  تصمیمات دولتی در بخش سلامت  در این بخش سیاست‌گذاری عمومی هستند. ویژگی های سیاست‌گذاری عمومی که سیاست‌گذاری سلامت را نیز در بر می گیرد، میان‌رشته ای، مشکل محور و با مقوله‌ی قدرت درگیربودن است. میان‌رشته‌ای است چون با علوم سیاسی، مالیه‌ی عمومی، آموزش، جامعه شناسی، صنعت دارو و ... سروکار دارد. پس، با تکثر هویتی روبرو هستیم. مشکل‌محور است چون حل مشکلات مردم مسئله‌ی آن است. در این ویژگی مسئله‌شناسی بسیار مهم می‌شود.

سیاست‌گذاری عمومی و سلامت به‌شدت با مقوله‌ی قدرت درگیر است. نبرد قدرت در حوزه‌ی سلامت بر تصمیمات دولت اثر می‌گذارد.

چگونه یک پدیده به مسئله تبدیل می‌شود و در دستور کار دولت قرار می گیرد؟ این سوال موضوع سیاست‌گذاری عمومی است. نظریه‌های مختلفی برای پاسخ‌دادن به این سوال طرح شده‌اند. از میان آن‌ها می­توان نظریه‌های عقلانی، نهادی، جریان‌های کینگدان و تدریجی را نام برد. در بررسی هر نظریه، توجه به یک نکته ضروری است:  نظریه‌ها در بستر اجتماعی تولید می‌شوند و باید تا حدی بومی شوند.

 

سومین جلسه از دوره‌ی اموزشی حقوق سلامت عمومی و بهداشت جهانی

 

سومین جلسه از دوره‌ی اموزشی حقوق سلامت عمومی و بهداشت جهانی٬ روز دوشنبه ۱۲ آذر، در موسسه مطالعات حقوق عمومی برگزار شد. در این جلسه، دکتر حسن جولایی رئیس پژوهشکده سلامت و مرکز تحقیقات ایدز دانشگاه علوم‌پزشکی شیراز سیستم سلامت و سیاست‌گذاری سلامت ایران را بررسی کردند. این بررسی دستاورد ۲۰ سال فعالیت ایشان در بخش‌های آموزشی، پژوهشی و اجرایی بهداشت و درمان کشور است. در ادامه، خلاصه ای از نکته‌های کلیدی طرح‌شده در این جلسه خواهد آمد.

    سیاست‌گذاری سلامت فرایند پیچیده ای است؛ به چند دلیل: تامین و تخصیص بودجه برای این بخش سخت است؛ بخش خصوصی نقش بسیار تعیین‌کننده ای دارد؛ و ذی‌نفعان هر تصمیمی، در این حوزه، مردم هستند و اگر توجیه نشوند، آن سیاست شکست خواهد خورد. پس از سیاست‌گذاری، نوبت به اجرای این سیاست‌ها می رسد. این مرحله نیز پیچیدگی ها و چالش های خاص خود را دارد. نمی توان اجرای موفق هیچ سیاست سلامتی را بدون درنظر گرفتن زمینه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی یک کشور انتظار داشت. دلایل اجتماعی، اقتصادی که ناکارآمدی و شکست سیاست‌ها و برنامه های سلامت را به دنبال دارند عبارت‌اند از: بی‌ثباتی، اقتصادی، نارضایتی، اجتماعی و نارضایتی ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی و درمانی رقابت‌های سیاسی و انتخاباتی و برتری ‌دادن به منافع حزبی و نه منافع بلندمدت ملی از دلایل سیاسی این ناکارآمدی هستند. نبود سیستم مدیریتی منسجم و کارآمد در بخش سلامت نیز دلیل دیگری برای ناکارآمدی سیستم سلامت یک کشور است.