اخبار و رویدادها

گزارشی از حضور پروفسور جان مرشایمر در دانشکده

گزارشی از حضور پروفسور جان مرشایمر در دانشکده


پروفسور جان مرشایمر در دانشگاه تهران

استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو آمریکا و عضو ارشد شورای روابط خارجی ایالات‌متحده آمریکا در دانشکده حقوق و علوم سیاسی سخنرانی کرد.

روز دوشنبه 20 آذر 1396، دانشکده حقوق و علوم سیاسی میزبان پرفسور جان مرشایمر، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه شیکاگوی آمریکا و بنیان‌گذار نظریه رئالیسم تهاجمی بود. وی نخست با ریاست دانشکده آقای دکتر محمدرضا تخشید، خانم دکتر حمیرا مشیرزاده، مشاور بین­الملل دانشکده و آقای دکتر سیدحامد موسوی، عضو هیات علمی دانشکده دیدار و گفتگو داشتند. سپس پرفسور مرشایمر سخنرانی خود را با عنوان " چشم انداز سیاست قدرت­های بزرگ در قرن 21 " در سالن کنفرانس دانشکده برای اساتید، دانشجویان و علاقمندان ارائه دادند.

ایشان در ابتدای سخنرانی خود ضمن تشکراز دعوت دانشکده حقوق و علوم سیاسی، از حضور در ایران ابراز خرسندی کرد. سپس با پرداختن به موضوع ایران در خاورمیانه گفت: ایران در خاورمیانه قدرت بزرگی است چرا که سرمایه انسانی خوبی دارد و همین قدرت ایران در منطقه، آمریکا را می‌ترساند. استاد دانشگاه شیکاگو در بخش‌های دیگر سخنرانی خود به تبیین بخش‌های جدیدی از نظریه معروف خود، رئالیسم تهاجمی، پرداخت و از چین و روسیه به عنوان قدرت‌های بزرگ جهان و رقبای سیاسی و اقتصادی آمریکا نام برد و گفت در جهان رقابت‌های شدیدی بر سر قدرت و اکنون رقابت‌هایی میان آمریکا و چین برای کسب قدرت وجود دارد و در آینده این مساله اهمیت زیادی خواهد داشت. وی یادآور شد در دوره جنگ سرد میان سال‌های 1945 تا 1989 سیستم بین‌المللی دوقطبی بود از یک سو شوروی قطب قدرت بود و از یک سوی دیگر آمریکا قدرت جهان بود. اما بعد از سال 1991 که شوروی فروپاشید، آمریکا تنها قدرت جهان شد.

او با تأکید بر این نظر خود که دنیا به سمت چندقطبی شدن پیش می‌رود، از سه قدرت جهانی طی سال‌ های اخیر یعنی آمریکا، چین و روسیه نام برد.

مرشایمر دو مولفه را عوامل قدرت در جهان می‌داند: یکی سرمایه انسانی و دیگری ثروت مادی. به گفته وی از میان سه قدرت کنونی در جهان، روسیه افول خواهد کرد چراکه رشد جمعیت آن منفی خواهد شد و در سال 2050 جمعیتی کمتر از جمعیت کنونی در این کشور باقی می‌ماند بنابراین یک مولفه قدرت در این کشور ضعیف شده و همچنین اقتصاد این کشور که به گاز و نفت بستگی دارد مدرنیزه نشده و رو به ضعف خواهد رفت.

از سوی دیگر آمریکا سرمایه انسانی خوبی دارد و هیچ نشانه‌ای از تضعیف اقتصادی برای آمریکا وجود ندارد.

اما آمریکا با یک خطر جدی مواجه خواهد بود؛ چین چالش اصلی آمریکا است و قابلیت این را دارد که خیلی بیشتر قدرت داشته باشد تا جایی که از آمریکا هم قدرتمندتر شود. وی تصریح کرد، چین در حال حاضر 4 برابر آمریکا جمعیت دارد و تا سال 2050 بدون رشد جمعیت باقی خواهد ماند که باز هم در آن صورت جمعیتی بیشتر از آمریکا خواهد داشت. همچنین رشد تولید ناخالص داخلی چین به مراتب بیشتر از آمریکا است که همین مولفه دیگر، قدرت را برای پکن به ارمغان خواهد آورد.

مرشایمر در ادامه گفت تا سال‌های آتی آمریکا یک قطب قدرت جهان و چین قطب دیگر قدرت در جهان خواهد شد و پکن سعی خواهد کرد بر کل آسیا تسلط یابد و از همسایگی نظامی آمریکا در اطراف چین خشنود نیست. وی در ادامه گفت چین سعی خواهد کرد در خاورمیانه هم قدرت باشد چرا که اقتصاد رو به رشد این کشور به خلیج فارس و نفت این منطقه وابسته است. پروفسور مرشایمر گفت، آمریکا هم سعی خواهد داشت قدرت را درکل غرب تصاحب کند ولی از سوی دیگر منطقه خلیج فارس هم برایش اهمیت دارد چرا که سالیان سال نیز در این منطقه حضور داشته است. این استاد دانشگاه شیکاگو افزود: از سوی دیگر ایران قدرت منطقه خاورمیانه است که همه مسایل در کار هم باعث می‌شود رقابت سنگینی بر سر قدرت در این منطقه جاری باشد.

مرشایمر درباره دولت کنونی آمریکا و اقدامات اخیر این کشور نیز گفت، تصمیم دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در نامیدن بیت المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل و انتقال سفارت امریکا به این شهر تحت تاثیر و فشار افراطیون داخلی آمریکا و اشتباهی بزرگ بود.

عضو شورای روابط خارجی آمریکا در توصیه‌ای به دانشجویان ایرانی و با تاکید بر عنصر امنیت، بیان داشت که ایران برای بالا بردن امنیت خود در جهان باید به قوی‌ترین دولت خاورمیانه تبدیل شود.