نمایش جزییات نمایش جزییات

گزارشی از برگزاری کارگاه حقوق زنان

 

 

 بررسی حقوقی و قضایی لایحه منع خشونت علیه زنان

 

کارگاه بررسی حقوقی و قضایی لایحه منع خشونت علیه زنان در تاریخ ١٣دی ماه ١٣٩٦ در محل موسسه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران برگزار گردید.

این جلسه در بخش اول با سخنرانی خانم دکتر  زهرا داور، عضو محترم هیات علمی دانشگاه آزاد  اسلامی، آغاز و با سخنرانی خانم ظریفه قاسمی، کارشناس ارشد حقوق بشر، و جناب آقای دکتر سید علی کاظمی، مشاور محترم معاون قوه قضائیه ادامه پیدا کرد، در نهایت بخش اول با پرسش و پاسخ، به پایان رسید.

بخش دوم کارگاه با سخنرانی جناب آقای دکتر سید جعفر کاظم پور سرپرست محترم اداره کل تدوین لوایح و قوانین قوه قضایه، آغاز و با سخنرانی خانم فاطمه حسین قلی لو، کارشناس ارشد حقوق تجارت بین الملل، ادامه پیدا کرد و در نهایت با پرسش و پاسخ به پایان رسید.

خانم دکتر داور، ضمن بیان چرایی حقوق زن و  امنیت انسانی و کرامت زن، لایحه را، قانونی پیشرو و قابل تامل در حوزه حقوق زن دانست و متن اولیه لایحه را از دو جنبه محتوایی و ساختاری بررسی و به نکاتی اشاره کرد.

ایشان در تحلیل محتوایی، در زمینه آداب و رسوم ناپسند که در لایحه بدان اشاره شده است، بر بازتعریف بومی مفاهیم تأکید نمود و زمینه سازی برای ورود قانون به حریم خانواده را بسیار مهم دانست. همچنین با اشاره به این که مراکز درگیر در لایحه بسیار زیادند، امر فرهنگ­سازی و آموزش را چالش بزرگی برای زمینه سازی اجرای قوانین دانست و در زمینه متولی این فرهنگ سازی سوالاتی را مطرح کرد.

در نهایت، در تحلیل ساختاری لایحه، با اشاره به ایجاد مراکز مختلفی که به موجب این لایحه در دستور کار قرار خواهند گرفت؛ از جمله شعب ویژه برای دادگاه ها، ایجاد مراکز معاضدت، ایجاد نهادهای معین (مراکز مددکاری و مشاوره) به لزوم فرهنگ­سازی و ایجاد زمینه های اجتماعی، حقوقی و مالی لازم در این خصوص تاکید نمود.

 

در ادامه خانم ظریفه قاسمی؛ تعاریف حقوقیِ واژه خشونت علیه زنان را مطرح و ریشه های این خشونت را بیان نمود و به بررسی آمار سیاه در زمینه خشونت علیه زنان و به خصوص خشونت خانگی در ایران و چرایی پذیرش خشونت توسط زنان پرداخت و با بیان این که کلیشه های جنسیتی و هنجارهای اجتماعی تاثیر بسزایی در میزان خشونت علیه زنان دارند و تنها مختص ایران نیستند گزارش هایی از سازمان جهانی بهداشت و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در زمینه میزان خشونت علیه زنان در جهان را بررسی نمود، در نهایت   تغییر این کلیشه ها و هنجار ها را زمینه ساز اجرای قوانین و در نهایت مهار خشونت علیه زنان دانست.

سپس دکتر کاظمی، ضمن بیان مقدماتی در زمینه چرایی تدوین لایحه و ضرورت پرکردن خلاء هایی که در قوانین نسبت به زنان وجود دارد، به بیان چالش های موجود در حوزه فرهنگی و حقوقی که مبنای خشونت علیه زنان می باشند، پرداخت؛ و ابتدا پیشینه بین المللی تلاش برای منع قانونی خشونت علیه زنان در اعلامیه ها و اجلاس ها و تفاسیر و کنوانسیون های بین المللی را بیان نمود. وی در ادامه آیات و احادیثی که مبنای تدوین لایحه خشونت علیه زنان بوده اند را بیان کرد و به بررسی سیر تحول قوانین مختلف از جمله قوانین اساسی و مدنی و جزایی در زمینه برخورد با خشونت علیه زنان تا به امروز، پرداخت. دکتر کاظمی درادامه وضعیت زنان در قوانین کشور های مختلف را نیز بررسی نمود.

در پایان بخش اول، دکتر داور و دکتر کاظمی  به  پرسش های طرح شده از سوی حضار پاسخ دادند.

در بخش دوم برنامه آقای دکتر سید جعفر کاظم پور، ضمن بیان این که لایحه منع خشونت علیه زنان در مراحل پایانی تدوین خود قرار دارد، خلاصه ای از فرایند تدوین لایحه را بیان کرد. ایشان همچنین اذعان کرد که مطالعات اولیه و تدوین و تصویب این لایحه ده سال زمان برد، که در نهایت با  طرح پیشنهاد از سوی معاونت زنان دولت، به معاونت حقوقی قوه قضائیه ارجاع شده است، ایشان لایحه را حاصل تلاش و هم فکری حقوقدان حوزه های مختلف از جمله خصوصی، کیفری، عمومی و اساتید حوزوی عنوان نمود که شامل اقدامات پیشگیرانه و مقابله ای و جرم انگاری و همچنین اقدامات حمایتی می باشد. همچنین اصلاح باورها و فرهنگ های خشونت زا را یکی از آرمانهای لایحه دانست و در ادامه به بررسی چندین ماده از مواد لایحه به صورت جزئی پرداخت.

سخنران بعدی خانم حسین قلی لو به بررسی تغییر نهاد های اجتماعی برای مقابله با خشونت علیه زنان پرداخت و راه کارهای مختلف حقوقی و اجتماعی  را در سطح ملی و بین المللی جهت تغییر نهاد ها بررسی نمود. وی با بیان این که رفع خشونت علیه زنان نیازمند تمرکز مستمر دولت­ها،سازمان­های بین­المللی و جوامع مدنی و پژوهشی است، توجه به علل زیربنایی خشونت به وسیله برنامه های آموزشی، حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات، احترام به حقوق بشر و موضوعات جنسیتی و به تبع آن ریشه­کن شدن کلیشه های قالبی جنسیتی را در جهت رفع خشونت علیه زنان مهم ارزیابی کرد. کارگاه با پرسش و پاسخ حضار پایان یافت .